در حدود یکسال قبل از نگارش این مقاله، جهان درگیر کرونا بود و در حال حاضر نیز همچنان در این شرایط هستیم. بحث واکسیناسیون در دنیا از چند ماه قبل (در حدود شش ماه) شروع شده و حواشی بسیاری را به خود اختصاص داده است. این حواشی از بحث میزان تاثیر‌گذاری و عوارض انواع واکسن‌ها گرفته تا حواشی روابط بین کشورها در سراسر جهان را شامل می‌شود.در این میان من مقاله‌ای را خوانده‌ام و بخش‌هایی از آن را در پیج اینستاگرام کاریم به صورت استوری به اشتراک گذاشتم.

این مقاله توسط «آزمایشگاه طراحی رفتار» دانشگاه استنفورد نگارش شده است.

جالب است بدانید که در این آزمایشگاه بر روی مدل‌ها و متدهای تغییر رفتار کار و تحقیق انجام می‌دهند و در این مقاله که اخیراً منتشر شده است، درمورد بهینه‌سازی نوع واکسیناسیون کرونا بحث کرده است.

در ابتدا محوریت موضوعی که آزمایشگاه این دانشگاه بر روی آن کار میکند، توجه من را به خود جلب کرد. زمانی که با عنوان این مقاله مواجه شدم، فکر کردم که درباره تاثیر ذهن، روح و روان انسان‌ها در رفتار و حساسیت‌هایی است که در مقابله با پاندمی کرونا صحبت خواهد شد. بعد از خواندن مقاله، محتوای آن دور از انتظارم بود اما همچنان برای جذاب بود.

میخواهم با یکدیگر نگاهی به این مقاله بندازیم.

اول از تعریف یکی از انواع رفتارها شروع می‌کنم. رفتارهایی که به یکباره انجام می‌شوند (One-time behavior)، رفتارهای DOT (done one time) نامیده می‌شوند که با سایر رفتارهای انسان متفاوت است.

از رفتارهای DOT می‌توان واکسیناسیون را نام برد که در آن فرد با دریافت یکباره واکسن، عملاً رفتاری را به انجام می‌رساند. این ویژگی «یکباره بودن» این نوع رفتار را در دسته رفتارهای DOT قرار می‌دهد.

لینک «http:/behaviorgrid.org» جهت بررسی انواع رفتارها در این مقاله معرفی شده است.

تمامی رفتارهای انسان تابعی از سه مولفه انگیزه (motivation)، توانایی (ability) و آمادگی (prompt) هستند که جهت بررسی روابط بین آن‌ها نیاز به «مدل رفتار fogg» داریم.

با وجود این سه مولفه در کنار یکدیگر به صورت همزمان، یک رفتار انسانی تعریف می‌شود. از بین ۵ جنبه اصلی مولفه توانایی، ۴ مورد با چالش رفتاری واکسیناسیون مرتبط هستند؛ زمان، هزینه، انرژی و تلاش شناختی و فیزیکی

در این مقاله پیش فرض بر این است که پارامترهای زمان و هزینه چنان مولفه‌های بی انگیزگی (de motrated) نیستند؛ چرا که کل پروسه واکسیناسیون یک شخص زمان بر نبوده و آنی است همچنین به صورت رایگان می‌باشد. (براساس فرض مقاله برای اکثر کشورها واکسیناسیون به صورت رایگان و یا با پرداخت مبلغ ناچیزی صورت می‌گیرد).

علاوه‌ براین در پروسه واکسیناسیون عوامل انرژی فکری و فیزیکی نیز تاثیگذاری بالایی ندارند.

از عوامل تاثیرگذار این پروسه، «انگیزه» به عنوان تنها فاکتور باقی‌مانده‌ی موثر مورد بحث این مقاله می‌باشد. نتیجه بررسی این پارامتر به صورت لیستی از عوامل motivated و demotivated می‌باشد که ریز جزئیات آن در مقاله موجود است.

نکته‌ای که حائز اهمیت این است که تمامی عوامل مذکور در بازه‌های متفاوت وابسته به اشخاص، ملیت‌ها و فرهنگ ثابت نبوده و متغیر خواهند بود.

«ترس» به عنوان مهمترین عامل مولفه demotivated و «امید» عامل مولفه motivated ذکر شده است.

موارد ذکر شده همه نتیجه تحقیق فاز یکم در اینباره هستند. در فاز دوم و فازهای آتی خود عامل، مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهند گرفت و تمرکز بر روی راه‌حل تغییر رفتار خواهد بود.